Dawna moda bez lukru. Muzeum Niepołomickie pokazuje drugą stronę epoki

Dawna moda bez lukru. Muzeum Niepołomickie pokazuje drugą stronę epoki

FOT. Urząd Miasta i Gminy w Niepołomicach

Na kilka chwil uwagę przyciągają tu suknie, wachlarze i biżuteria, ale wystawa szybko prowadzi dalej – do pytań o pozycję kobiet i cenę modnego wyglądu. W sobotę 10 października w Muzeum Niepołomickim odbędzie się oprowadzanie kuratorskie po ekspozycji „Wiek niewinności. Moda damska od empiru do secesji”. Spotkanie o godz. 16.00 poprowadzi dr Maria Molenda, a udział w nim będzie bezpłatny.

  • Oprowadzanie kuratorskie pokaże, co kryło się za elegancką fasadą
  • Tytuł wystawy nawiązuje do powieści Edith Wharton
  • Historia stroju prowadzi do współczesnych problemów mody

Oprowadzanie kuratorskie pokaże, co kryło się za elegancką fasadą

Ekspozycja obejmuje oryginalne stroje i dodatki z kolekcji Fundacji Nomina Rosae oraz zbiorów prywatnych. Wśród obiektów znajdują się między innymi suknie z lat 90. XIX wieku, akcesoria modowe oraz rekonstrukcje przygotowane w Pracowni Rekonstrukcji Ubiorów Historycznych i Kostiumów. Można zobaczyć suknie turniurowe i princesse, a także elementy stroju, których dobór podlegał dawniej szczegółowym zasadom.

Portrety kobiet z XIX i początku XX wieku, grafiki oraz żurnale modowe pokazują, że ubiór nie był wyłącznie kwestią gustu. Strój informował o statusie materialnym rodziny, wieku i stanie cywilnym kobiety, a także o okazji, podczas której miała się pojawić. Inaczej ubierano się na spacer, inaczej na bal, do opery czy na popołudniowe przyjęcie.

Wystawa przypomina również, że od kobiet oczekiwano jednocześnie skromności i podążania za zmieniającymi się trendami. Edukacja dziewcząt z zamożnych rodzin często koncentrowała się na umiejętnościach przydatnych w życiu towarzyskim i rodzinnym – haftowaniu, muzyce, tańcu czy sztukach plastycznych. W tle pozostawały decyzje podejmowane przez mężczyzn z rodziny oraz przekonanie, że małżeństwo i macierzyństwo powinny wyznaczać najważniejsze cele życia.

Codziennie nowe informacje z Niepołomic publikujemy na reporter.niepolomice.pl. Planujesz wolny czas? Aktualne wydarzenia i imprezy znajdziesz zawsze na reporter.niepolomice.pl/wydarzenie.

Tytuł wystawy nawiązuje do powieści Edith Wharton

Nazwa ekspozycji odwołuje się do „Wieku niewinności”, powieści amerykańskiej pisarki Edith Wharton. Jej bohater, Newland Archer, zostaje skonfrontowany z uczuciem do hrabiny Ellen Olenskiej, choć poślubia May Welland. Historia pokazuje napięcie między osobistymi pragnieniami a bezwzględnymi zasadami obowiązującymi wśród elit drugiej połowy XIX wieku.

Ten literacki kontekst pomaga spojrzeć na modę jako na część większego systemu obyczajowego. Elegancka toaleta miała podkreślać dobre wychowanie i pozycję rodziny, lecz równocześnie ograniczała swobodę kobiet. Za dekoracyjną fasadą kryły się normy, które określały, jak kobieta powinna wyglądać, zachowywać się i układać swoje życie.

Obok historycznych ubiorów pokazano współczesne dzieła sztuki. Ekspozycję uzupełniają kolaże Barbary Nałęcz-Nieniewskiej oraz obraz „Duch Zofii Okuniowej” autorstwa Marii Molendy. Rekonstrukcje przygotowała Elżbieta Mężyk w Pracowni Nomina Rosae.

Historia stroju prowadzi do współczesnych problemów mody

Wystawa nie zatrzymuje się na estetyce dawnych fasonów. Rozwój przemysłu modowego w XIX wieku przyspieszył zmiany krojów, tkanin i dodatków, a ubrania coraz mocniej odzwierciedlały zamożność rodziny. Zależność między wyglądem, statusem i konsumpcją ma jednak również współczesny wymiar.

Twórcy ekspozycji zwracają uwagę na nadprodukcję odzieży i akcesoriów, wpływ przemysłu na środowisko, manipulacyjne reklamy oraz wyzysk pracowników fabryk i manufaktur. Problemy znane dzisiaj na dużą skalę miały swoje wcześniejsze odpowiedniki w mechanizmach rozwijającego się rynku mody.

Koncepcję wystawy przygotowała dr Maria Molenda – historyczka, artystka, projektantka oraz założycielka i prezeska Fundacji Nomina Rosae. Organizacja od 2004 roku przygotowała ponad 40 wystaw, a także spektakle, produkcje filmowe, wydarzenia kostiumowe i programy edukacyjne. W jej pracowni powstały setki rekonstrukcji historycznych ubiorów.

Wystawa „Wiek niewinności. Moda damska od empiru do secesji” jest dostępna w Muzeum Niepołomickim od 24 lipca do 15 listopada 2026 roku. Oprowadzanie kuratorskie odbędzie się 10 października o godz. 16.00. Wstęp jest wolny.

na podstawie: Miasto i Gmina Niepołomice.

Ilustracja wykorzystana w artykule została pobrana z zewnętrznego źródła (Urząd Miasta i Gminy w Niepołomicach). W przypadku zastrzeżeń dotyczących praw do zdjęcia prosimy o kontakt.

Widzisz błąd lub nieaktualną informację? Zgłoś błąd, sprostowanie lub uwagę

Treści na stronie są opracowywane z wykorzystaniem sztucznej inteligencji

Ostatnie Artykuły