Małe orangutany uczą się życia w niezwykłych szkołach na Borneo

W sali portretowej Zamku Królewskiego w Niepołomicach pojawiły się obrazy lasów, plantacji palm olejowych i małych orangutanów, które bez matek nie poradziłyby sobie na wolności. Prof. Anna Kožuh pokazała, jak wygląda ich wieloletnia nauka przetrwania. Uczestnicy spotkania poznali historię zwierząt nazywanych „ludźmi z lasu” oraz cenę, jaką płacą za wycinkę tropikalnych lasów.

• Orangutany tracą dom przez plantacje palm olejowych
• Dziesięć lat nauki przed leśną maturą
• Profesor Anna Kožuh przywiozła do Niepołomic historię z Borneo

Orangutany tracą dom przez plantacje palm olejowych

Podczas spotkania w ramach Salonów Czwartkowych Akademii Dobrych Manier prof. Teresy Olearczyk wiele miejsca poświęcono sytuacji przyrodniczej na Borneo. Naturalne lasy są tam zastępowane plantacjami palm olejowych, a wraz z nimi znikają siedliska zwierząt, które przez tysiące lat żyły w koronach drzew.

Szczególnie trudne położenie mają orangutany. Z informacji przedstawionych przez prof. Annę Kožuh wynika, że cały gatunek liczy obecnie około 40 tysięcy osobników. Zagrożeniem jest nie tylko utrata lasu, lecz także zabijanie dorosłych samic. Małe orangutany pozostają wtedy bez opieki i bez możliwości zdobycia umiejętności potrzebnych do samodzielnego życia.

Orangutany spędzają większość czasu wysoko nad ziemią, mniej więcej na poziomie siódmego piętra. Żyją nawet około 70 lat, a ich siła jest wielokrotnie większa od ludzkiej. Mimo to młode osobniki, pozbawione matki, nie potrafią od razu poradzić sobie w środowisku naturalnym.

Dziesięć lat nauki przed leśną maturą

Młody orangutan przychodzi na świat pojedynczo i przez około dziesięć lat pozostaje przy matce. W tym czasie poznaje sposób zdobywania pożywienia, buduje relację z otoczeniem i uczy się przetrwania. Śmierć samicy oznacza dla młodego zwierzęcia nie tylko stratę opieki, ale także brak najważniejszych lekcji.

Dlatego na Borneo powstały specjalne ośrodki edukacyjne. Ludzie oraz dorosłe orangutany pomagają tam młodym osobnikom przygotować się do powrotu do lasu. Nauka obejmuje między innymi:

• budowanie gniazd, które orangutany tworzą każdego wieczoru w innym miejscu,
• wyszukiwanie i zdobywanie pożywienia,
• rozpoznawanie zagrożeń,
• unikanie naturalnych wrogów.

Wśród tych zagrożeń są węże i duże koty, jednak największym niebezpieczeństwem pozostaje człowiek. Edukacja trwa mniej więcej dekadę, a jej zakończenie określane jest mianem leśnej matury. To oznacza, że przed wypuszczeniem na wolność zwierzę musi opanować czynności, od których zależy jego przeżycie. Sama ochrona przed niebezpieczeństwem nie wystarczy – orangutan musi jeszcze umieć znaleźć pokarm i zbudować bezpieczne miejsce do snu.

Profesor Anna Kožuh przywiozła do Niepołomic historię z Borneo

Prof. Anna Kožuh jest dydaktykiem w jednej z takich szkół i od wielu lat prowadzi badania na Borneo. Podczas spotkania opowiadała również o niezwykłych zwierzętach z Borneo i Jawy. Wykład uzupełniły zdjęcia oraz filmy, dzięki którym uczestnicy mogli zobaczyć środowisko życia orangutanów i codzienność ich edukacji.

Prelekcja była tylko częścią wiedzy i doświadczeń, którymi chciała podzielić się prowadząca. Czas spotkania nie pozwolił na przedstawienie wszystkich historii, ale temat można rozwijać dzięki książce prof. Anny Kožuh „Niezwykłe szkoły na Borneo”. Publikacja zawiera informacje, fotografie i ciekawostki dotyczące orangutanów. Książkę przekazano do Biblioteki Publicznej w Niepołomicach, więc osoby zainteresowane losem tych zwierząt mogą sięgnąć po nią na miejscu.

Wakacyjny cykl Salonów Czwartkowych Akademii Dobrych Manier prof. Teresy Olearczyk będzie miał jeszcze jedno spotkanie. 13 sierpnia w Zamku Królewskim w Niepołomicach zaplanowano rozmowę z Hanną Suchocką, pierwszą kobietą na stanowisku premiera Rzeczypospolitej Polskiej. Była premier jest doktorem prawa i wykładowczynią akademicką, pełniła także funkcję ministra sprawiedliwości oraz ambasadora RP przy Stolicy Apostolskiej.

na podstawie: Miasto i Gmina Niepołomice.